Kısa yanıt
Dişte çürük, küçük bir kırık, aşınma ya da yıpranmış eski bir dolgu varsa ve madde kaybı dolgunun taşıyabileceği büyüklükteyse dolgu yaparız. Çürüğü temizler, dişi diş rengindeki kompozit malzemeyle onarırız. Kayıp büyükse inley, onley ya da kaplama, çürük sinire ulaştıysa önce kanal tedavisi gerekir. Kararı muayenede veririz.
Hangi durumlarda dolgu yapılır sorusu, çoğu zaman dişte bir leke, bir sızı ya da kontrolde duyulan “burada küçük bir çürük var” cümlesiyle gündeme gelir. Dolgunun amacı dişin kaybettiği dokuyu tamamlamak, şeklini ve işlevini geri kazandırmak ve sorunun ilerlemesini durdurmaktır. Dolgunun nasıl yapıldığını diş dolgusu sayfamızda anlatıyoruz.
Çürük ne zaman dolgu gerektirir?
Dolgu gerektiren durumların başında çürük gelir. Ağızdaki bakteriler şekerli ve nişastalı yiyeceklerden asit üretir. Bu asit dişin dış katmanı olan mineyi zamanla çözer. Süreç ilerledikçe minede bir boşluk oluşur ve çürük altındaki daha yumuşak katman olan dentine ulaşır.
Çürüğün çok erken evresinde minede yalnızca tebeşir beyazı bir leke görülebilir. Bu evrede henüz bir boşluk yoksa hekiminiz dolgu yerine ağız bakımını güçlendirmeyi ve dişi kontrollerde izlemeyi önerebilir. Minede boşluk oluştuğunda ise çürük kendiliğinden geri dönmez. Bu aşamada çürük dokuyu temizler ve dişi dolguyla onarırız.
Çürük küçükken yapılan dolgu genellikle daha kısa ve daha basit bir işlemdir. Bu yüzden ağrı yapmayan çürüklerin de erken tedavi edilmesini öneririz.
Bazı alışkanlıklar çürük riskini artırır: gün içinde sık atıştırmak, şekerli ya da asitli içecekleri yudum yudum uzun sürede içmek, diş aralarını temizlememek ve ağız kuruluğu. Çürük riskiniz yüksekse kontrollerinizi daha sık planlamayı öneririz.
Süt dişlerinde de çürük dolgu gerektirebilir. Süt dişindeki çürüğü tedavi etmeden bırakmak ağrıya ve enfeksiyona yol açabilir, altından gelen kalıcı dişi de etkileyebilir. Çocuklarda tedaviyi yaşa ve dişin durumuna göre planlarız.

Kırık, çatlak ve aşınmada dolgu yapılır mı?
Dolgu yalnızca çürük için yapılmaz. Sert bir şey ısırırken ya da bir darbe sonucu dişin küçük bir köşesi kırılabilir. Kırık parça küçükse ve sinire yakın değilse kaybolan dokuyu kompozit dolguyla tamamlayabiliriz. Ön dişlerdeki küçük kırıkları da aynı yöntemle onarırız. Kırık parçayı bulduysanız temiz ve nemli bir ortamda saklayıp muayeneye getirin. Bazı durumlarda hekiminiz bu parçayı değerlendirebilir.
Aşınma da dolgu gerektirebilir. Diş sıkma ve gıcırdatma çiğneme yüzeylerini aşındırabilir. Sert fırçalama ya da dişeti çekilmesi nedeniyle diş boyunlarında çentik biçiminde aşınmalar ve hassasiyet oluşabilir. Bu bölgelere yapılan dolgu hem dokuyu korur hem de hassasiyeti azaltmaya yardımcı olabilir. Aşınmanın nedeni devam ediyorsa onu da ayrıca ele alırız.
Dişte bir çatlak fark edilirse durum biraz daha karmaşıktır. Çatlağın ne kadar derine uzandığına göre dolgu, onley, kaplama ya da başka bir tedavi gerekebilir. Bunu muayene ve röntgenle değerlendiririz.
Eski bir dolgu ne zaman yenilenir?
Var olan dolgular da zamanla yenilenmeyi gerektirebilir. Dolgunun kenarında yeni çürük oluşmuşsa, dolgu kırılmış ya da aşınmışsa, dolgu ile diş arasında bir aralık açılmışsa dolguyu yenileriz.
Dolgu tamamen düştüyse dişi açık bırakmamak önemlidir. Bu durumda yapmanız gerekenleri dolgu düştü, ne yapmalı yazımızda anlatıyoruz. Bir dolgunun ne kadar süre kullanılabileceğini etkileyen etkenleri ise dolgu ne kadar dayanır sayfasında bulabilirsiniz.
Kontrollerde dolgunun görünen kenarlarını inceler, gerekirse röntgenle altına da bakarız.
Sağlam ve sorunsuz görünen eski dolguları, örneğin metal renkli amalgam dolguları, görünüm nedeniyle değiştirmek isteyebilirsiniz. Bu durumda değişim sırasında bir miktar sağlam diş dokusunun da kaldırılabileceğini muayenede birlikte konuşuruz.

Hangi durumlarda dolgu yeterli olmaz?
Dolgu, dişin kalan dokusuna yapışarak tutunur. Madde kaybı çok büyükse kalan duvarlar inceleşir ve ağızda yapılan bir dolgu dişi yeterince desteklemeyebilir. Bu durumda dolgu kırılabilir ya da dişin bir duvarı çatlayabilir.
Dolgunun taşıyamayacağı kadar büyük, ama kaplama gerektirecek kadar da ileri olmayan durumlarda inley ve onley seçeneğini öneririz. İnley ve onleyi ölçüyle ağız dışında hazırlar, sonra dişe yapıştırırız. Dişin büyük kısmı kaybolduysa kaplama gündeme gelir.
Çürük dişin sinirine ulaştıysa ya da sinir iltihaplandıysa yalnızca dolgu sorunu çözmez. Önce kanal tedavisi gerekir, ardından dişi dolgu, onley ya da kaplamayla tamamlarız. Hangi belirtilerin kanal tedavisine işaret edebileceğini kanal tedavisi ne zaman gerekir sayfasında anlatıyoruz.
Dolgu gerektiğini nasıl fark edersiniz?
Erken çürük çoğu zaman belirti vermez. Bu yüzden dolgu ihtiyacının büyük bölümünü düzenli kontrollerde fark ederiz. Yine de şu belirtiler bir dolgu ihtiyacına işaret edebilir:
- tatlı, soğuk ya da sıcak yiyeceklerde kısa süren sızı
- dişte kahverengi ya da siyah bir leke, gözle görülen bir delik
- dilinizle hissettiğiniz pürüzlü ya da keskin bir kenar
- iki diş arasına sürekli yemek takılması
- diş ipinin aynı yerde takılıp yırtılması
Soğuğa karşı hassasiyetin her zaman çürükten kaynaklanmadığını da bilmekte yarar var. Dişeti çekilmesi, aşınma ya da diş beyazlatma sonrası da dişler hassaslaşabilir. Bu durumların bir kısmında dolguya gerek kalmaz. Nedeni muayenede ayırt ederiz.
Kendiliğinden başlayan, uzun süren ya da geceleri uyandıran ağrı ise çürüğün sinire yaklaştığını gösterebilir. Bu belirtilerde beklemeden muayene olmanızı öneririz.

Muayenede dolgu kararını nasıl veriyoruz?
Muayenede dişleri ayna ve sond ile tek tek inceleriz. İki dişin arasındaki ve eski dolguların altındaki çürükler gözle her zaman görülmez. Bunları görmek için gerektiğinde röntgen çekeriz.
Çürüğün ya da kırığın büyüklüğünü, sinire uzaklığını ve dişin kalan dokusunu değerlendirdikten sonra seçenekleri size anlatırız. Küçük ve orta büyüklükteki dolguları çoğunlukla tek randevuda tamamlarız. Birden fazla dişte dolgu gerekiyorsa hangi dişten başlayacağımızı aciliyete göre birlikte planlarız.
Tedaviyi bir süre ertelemeniz gerekiyorsa bunu hekiminize söyleyin. Hangi dişin beklemeye uygun olduğunu ve hangisinin öncelikli olduğunu birlikte belirleriz.
Dolgudan önce uyuşturma gerekip gerekmediğini ve dolgunun rengini de konuşuruz. Kompozitin rengini dişinizin tonuna göre seçeriz. Dişlerinizi beyazlatmayı düşünüyorsanız bunu ön dişlerdeki dolgulardan önce söyleyin, çünkü beyazlatma dolgunun rengini değiştirmez.
Randevu ve ulaşım
Kliniğimiz Çukurambar Mah. 1426. Cad. 24/B, Çankaya adresindedir. Pazartesiden cumartesiye 09:00 ile 19:00 arasında açığız. Muayene randevusu için 0312 286 31 31 numarasını arayabilir ya da 0312 286 31 66 numarasına WhatsApp’tan yazabilirsiniz. Dişinizde fark ettiğiniz bir leke ya da yeni başlayan bir hassasiyet varsa ertelemeden kontrol ettirmenizi öneririz.